Co dziś chcesz znaleźć?
Popular Searches
Najciekawsze obecnie
Rozdział 35 — Liczby15 min

Liczby 1–20

Nauczysz się liczb 1–20 — fundamentu, na którym zbudujemy całą resztę systemu liczbowego.

1 Mapa ściągi

  • środek — w. 66–83 (lewa kolumna liczb)cała lista 1–18: un/une, deux, trois… aż do dix-huit
  • środek — w. 78–8019, 20 i okrągłe pomocnicze: dix-neuf, vingt /vaę/, a quinze = 15
  • środek — w. 67, 71–75, 78, 81trudne wymowy: deux /dy/, six /sis/, sept /set/, huit /uit/, dix /dis/, treize /trez/, seize /sez/
  • prawo — panel RODZAJNIKI, w. 17–18un (m.) i une (ż.) — „jeden / jedna” zmienia rodzaj jak rodzajnik

2 Intuicja

Po polsku liczby od 1 do 10 to oddzielne słowa, a od 11 do 19 to „naście” (jeden + naście, dwa + naście). Po francusku jest podobnie, ale granica między „samodzielnymi” a „składanymi” przebiega w innym miejscu: do 16 to słowa samodzielne (jak nasze „piętnaście”), a dopiero 17, 18, 19 są sklejane jak nasze „naście” — dix-sept czyli „dziesięć-siedem”.

Druga intuicja: un i une to nie tylko „jakiś / jakaś” (rodzajnik nieokreślony), ale też liczba „jeden / jedna”. Dlatego jedyna liczba, która ma rodzaj, to właśnie 1 — reszta jest neutralna.

3 Dialog

W kawiarni — A zamawia, B liczy

A
Bonjour ! Deux cafés, s’il vous plaît.Dzień dobry! Dwie kawy poproszę.
B
Deux cafés, ça fait six euros.Dwie kawy, to robi sześć euro.
A
J’ai dix euros et une pièce.Mam dziesięć euro i jedną monetę.
B
Merci. Voilà quatre euros.Dziękuję. Oto cztery euro.
A
À quinze heures, je reviens.O piętnastej wracam.
B
D’accord, à dix-sept heures je ferme.Zgoda, o siedemnastej zamykam.

4 Rozbiór dialogu

  1. Deux cafés — deux czytamy /dy/, x na końcu jest nieme (środek, w. 67). Tu przed spółgłoską c — żadnego liaison.
  2. six euros — six samo w sobie brzmi /sis/ (środek, w. 71), ale przed samogłoską x się „budzi” jako /z/: tu wymówisz /si-zö-ro/. To zwykłe LIAISON ze ściągi (skrajne lewo, w. 47).
  3. dix euros — identyczna logika jak przy six: dix samo /dis/ (środek, w. 75), ale przed samogłoską /di-zö-ro/.
  4. une pièce — czemu une, a nie un? Bo pièce jest rodzaju żeńskiego, więc liczba „jeden” przyjmuje formę żeńską. To ta sama mechanika co rodzajniki prawo, panel RODZAJNIKI, w. 17–18.
  5. quinze heures — quinze = 15 (środek, w. 80). Po francusku godziny mówi się jak my po wojskowemu: 15:00, 17:00. dix-sept to dosłownie „dziesięć-siedem” = 17 (środek, w. 82).

5 Pułapki

  • Końcowe spółgłoski 6 i 10 zmieniają wymowę zależnie od kontekstu. six samo: /sis/. Przed spółgłoską (six cafés): /si/ — bez s. Przed samogłoską (six euros): /siz/ — z dźwięcznym z. Tak samo dix. To naturalna konsekwencja reguł końcówek i liaison (skrajne lewo, w. 46–47).
  • Nie myl deux /dy/ z douze /duz/. Pierwsze to 2, drugie to 12 (środek, w. 67 i 77). Różnica brzmienia: /y/ to ostre francuskie u (jak nasze „i” wymówione okrągłymi ustami), /u/ to nasze polskie „u”.
  • Od 17 zaczyna się sklejanie. 11–16 to słowa proste (onze, douze, treize, quatorze, quinze, seize), ale 17 = dix-sept, 18 = dix-huit, 19 = dix-neuf. To inna granica niż polskie „jedenaście” — u nas naście zaczyna się od 11, u nich kompozycja od 17 (środek, w. 76–78, 82–83, 66).

6 Mikro-podsumowanie

1–16 to słowa samodzielne, 17–19 to sklejki z dix. Tylko liczba 1 ma rodzaj: un/une. Najtrudniejsze są wymowy 2, 6, 8, 10 — końcowe spółgłoski tańczą zależnie od tego, co stoi za nimi. Ucz się ich razem z dwoma sąsiadami: samo, przed spółgłoską, przed samogłoską.

Następnie: rozdział 36 — Liczby 21–1000 (i pułapki: 70, 80, 90).