Co dziś chcesz znaleźć?
Popular Searches
Najciekawsze obecnie
Rozdział 20 – Czasownik20 min

Czasowniki -ir grupa FINIR (regularne)

Poznasz wzorzec regularnych czasowników na -ir: finir → finis, finis, finit, finissons, finissez, finissent z charakterystyczną wstawką -iss- w liczbie mnogiej.

1 Mapa ściągi

  • środek – w. 51-58, kolumna finircała odmiana wzorcowa z wstawką -iss-
  • środek – w. 60nagłówek -ir potwierdza, że to ta sama grupa
  • środek – w. 61-65krewni: établir, définir, choisir, fournir, remplir – odmieniają się tak samo
  • środek – w. 59, kolumna finirimiesłów (PP): fini – do Passé Composé

2 Intuicja

Po polsku mamy „kończ-ę, kończ-ysz, kończ-y” – widzisz tę samą podstawę „kończ”, do której doklejasz końcówki. Po francusku robi się to samo, ale z jednym zaskoczeniem: w liczbie pojedynczej podstawa to fini-, a w liczbie mnogiej nagle wskakuje wstawka -iss- i mamy finiss-.

To jakby polskie „kończ” w „my, wy, oni” zamieniało się na „kończysz-” – Francuzi tak właśnie robią: dorzucają -iss- w trzech osobach mnogich. Cała grupa FINIR (kilkadziesiąt czasowników) idzie tym torem bez wyjątków.

3 Dialog

W restauracji. A i B wybierają, co zamówić.

A
Tu choisis le poisson ou la viande ?Wybierasz rybę czy mięso?
B
Je choisis la viande. Et toi, tu finis ta soupe ?Wybieram mięso. A ty, kończysz swoją zupę?
A
Oui, je finis. Nous finissons et nous partons.Tak, kończę. Kończymy i wychodzimy.
B
Bien. Vous remplissez les verres ?Dobrze. Napełniacie kieliszki?
A
Les amis remplissent déjà les verres.Przyjaciele już napełniają kieliszki.

4 Rozbiór dialogu

  1. tu choisis – czasownik choisir (wybierać) z grupy FINIR. W tu bezpośrednio wzór z środek, w. 54: końcówka -is bez -iss-, bo to liczba pojedyncza. Krewny z środek, w. 63.
  2. je finis / tu finis – te dwie formy brzmią identycznie /finiˈ/. Wzorzec wprost z środek, w. 53-54: je finis, tu finis.
  3. nous finissons – tu wskakuje magiczna wstawka -iss-! Patrz środek, w. 56: nous finissons. Końcówka -ons jak we wszystkich „my”, ale doklejona do rozszerzonego rdzenia.
  4. vous remplissez – remplir (napełniać, środek, w. 65) odmienia się jak finir. Wzorzec vous: rdzeń + iss + ez = remplissez (porównaj środek, w. 57).
  5. les amis remplissent – 3 os. l. mnogiej: rdzeń + iss + ent. Końcówka -ent jest niema (skrajne lewo, w. 48), więc wymawiamy /rąplis/, nie /rąplisą/.

5 Pułapki

  • Nie myl z grupą DORMIR (następny rozdział). Tam NIE MA wstawki -iss- i w liczbie pojedynczej znika spółgłoska z rdzenia: je dors, nie „dormis”. Patrz środek, w. 53-58, kolumny finir vs dormir – porównaj wzrokowo.
  • W liczbie pojedynczej nie ma -iss-! je finis, NIE „je finiss”. Wstawka pojawia się dopiero od nous (środek, w. 56-58).
  • Imiesłów (Passé Composé) to fini – krótka forma bez -iss-: j’ai fini (skończyłem). Patrz środek, w. 59.

6 Mikro-podsumowanie

Regularne -ir (grupa FINIR) działają w dwóch krokach: liczba pojedyncza ma rdzeń + -is/-is/-it, a liczba mnoga dorzuca wstawkę -iss- + zwykłe końcówki -ons/-ez/-ent. Krewni z środek, w. 61-65 (établir, définir, choisir, fournir, remplir) idą identycznie – znając jeden czasownik, znasz wszystkie.

Następnie: rozdział 21 – Czasowniki -ir grupa DORMIR (-tir/-mir/-vir), gdzie wstawki -iss- NIE MA.