Imparfait — opowiadanie i zwyczaj
Nauczysz się czasu przeszłego niedokonanego — używanego do opisów, zwyczajów i równoległych czynności w przeszłości.
1 Mapa ściągi
- lewo — w. 12definicja: Imparfait = temat z odmiany przez nous + końcówki
- lewo — w. 10–15końcówki: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient
- środek — w. 20–23zdania wzorcowe: Nous donnions ces pommes à eux, Ce n’était pas du tout la pomme de Jean
- lewo — w. 23UWAGA: être ma nieregularny temat ét-
2 Intuicja
Po polsku mamy dwa różne czasowniki na przeszłość: robiłem (długo, w tle) i zrobiłem (raz, skończone). Francuzi nie zmieniają czasownika — zmieniają czas gramatyczny. Passé composé = zrobiłem (jednorazowe, skończone). Imparfait = robiłem (zwyczaj, opis tła, „w trakcie”).
Przepis na Imparfait jest banalny: weź formę z nous w teraźniejszości, odetnij -ons, i dodaj końcówki -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient. Działa to dla prawie każdego czasownika — to wyjątkowo regularny czas. Jedyny wyjątek: être ma temat ét-.
3 Dialog
Anna wspomina dzieciństwo
4 Rozbiór dialogu
- j’étais — Imparfait od être. Jedyny nieregularny temat: ét- + końcówka -ais (lewo, w. 23). To opis stanu w przeszłości: „byłam mała”.
- j’habitais, tu avais — przepis: nous habitons → temat habit- + -ais. Identycznie av- + -ais (lewo, w. 12).
- Nous donnions — to wręcz zdanie wzorcowe ze ściągi (środek, w. 20–21). Od nous donnons → donn- + -ions. Wyraża zwyczaj — „dawaliśmy” wielokrotnie.
- travaillaient — 3 os. l.mn., końcówka -aient (czytane /e/, jak -ais). Temat travaill- z nous travaillons.
- faisait, lisait — temat z nous faisons → fais-; z nous lisons (środek, w. 56) → lis-. Imparfait dotyczy nawet czasowników nieregularnych — zawsze ten sam przepis.
5 Pułapki
- Imparfait vs Passé composé. Hier, je mangeais = „wczoraj jadłem” (w trakcie, opis). Hier, j’ai mangé = „wczoraj zjadłem” (raz, skończone, środek, w. 16). Wybieraj według sensu polskiego: niedokonany / dokonany.
- Końcówki -ais, -ait, -aient brzmią identycznie /e/ — różnica tylko w piśmie. Słychać je dopiero w l.mn. -ions, -iez.
- Tylko être ma nieregularny temat (ét-). Reszta — nawet avoir, faire, prendre — używa zwykłego przepisu z formy nous (lewo, w. 12).
6 Mikro-podsumowanie
Imparfait to czas opisu, zwyczaju i tła. Przepis: weź temat z nous (odetnij -ons), dodaj -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient. Jedyny wyjątek: être → ét-. Po polsku odpowiada formie niedokonanej („robiłem, mieszkałem, dawaliśmy”).
Następnie: rozdział 46 — Futur Simple.