Co dziś chcesz znaleźć?
Popular Searches
Najciekawsze obecnie
Rozdział 43 — Czasowniki20 min

Czasowniki zwrotne (se laver, se souvenir…)

Nauczysz się konstrukcji zwrotnej (zaimek se + czasownik) i zapamiętasz, że w Passé Composé czasowniki zwrotne ZAWSZE biorą être.

1 Mapa ściągi

  • lewo — w. 2–8, kolumna „zwrotny”zaimki zwrotne: me, te, se, nous, vous, se — to nasze polskie „się” odmienione przez osoby
  • lewo — w. 9notatka: zaimki są instalowane przed czasownikiem (nie po, jak po polsku)
  • środek — w. 24–25zdanie wzorcowe La pomme se montrera grande — czasownik zwrotny w akcji
  • lewo — w. 16notatka: w Passé Composé dla czynności ruchu i zwrotnych używamy être

2 Intuicja

Po polsku mówimy „myję się„, „budzę się” — i to „się” jest jedno na wszystkie osoby. Po francusku „się” zmienia formę zależnie od osoby: ja się = me, ty się = te, on/ona się = se, my się = nous, wy się = vous, oni się = se.

Druga ważna różnica: po polsku „się” stoi gdzie chce („myję się” / „się myję”). Po francusku zawsze przed czasownikiem: je me lave (dosłownie „ja się myję”). I trzecia rzecz: w czasie przeszłym Passé Composé każdy zwrotny czasownik bierze être, nie avoir.

3 Dialog

Rano w domu — mama puka do pokoju syna

A
Tu te lèves ? Il est sept heures !Wstajesz? Jest siódma!
B
Oui, je me lève. Je me lave vite.Tak, wstaję. Szybko się myję.
A
Hier tu t’es couché très tard.Wczoraj położyłeś się bardzo późno.
B
Je me souviens. Je m’excuse.Pamiętam. Przepraszam.
A
Nous nous dépêchons, l’école commence !Spieszymy się, szkoła się zaczyna!

4 Rozbiór dialogu

  1. Tu te lèves — „ty się wstajesz”. Zaimek te stoi przed czasownikiem (lewo, w. 9). Sam czasownik lever (podnosić, prawo, w. 31) staje się zwrotny: se lever = wstawać.
  2. je me lève — pierwsza osoba bierze me (lewo, w. 3, kolumna „zwrotny”). Po polsku: „ja się podnoszę”.
  3. tu t’es couché — Passé Composé! Konstrukcja: te (zaimek zwrotny, skrócony do t’) + es (forma être, lewo, w. 4, kolumna BYĆ) + couché (imiesłów). Zwrotne ZAWSZE biorą être (lewo, w. 16).
  4. Je me souviens — czasownik se souvenir (pamiętać, przypominać sobie) odmienia się jak venir (środek, w. 2, kolumna PRZYJŚĆ), tylko z dodatkiem me.
  5. Nous nous dépêchons — w pierwszej osobie liczby mnogiej zaimek zwrotny i podmiotowy są takie same: nous nous (lewo, w. 6). Wygląda dziwnie, ale to norma.

5 Pułapki

  • Nie pomyl zaimka zwrotnego z podmiotowym. vous vous lavez — pierwsze vous = „wy” (lewo, w. 7, podmiotowy), drugie vous = „się” (lewo, w. 7, zwrotny). Powtórzenie jest poprawne!
  • W Passé Composé NIGDY nie używaj avoir z czasownikiem zwrotnym. Mówimy je me suis lavé, NIE je m’ai lavé. To żelazna reguła z notatki w lewo, w. 16.
  • Przed samogłoską me, te, se skracają się do m’, t’, s’: je m’appelle, il s’excuse. To zwykła elizja, ta sama co przy le/la.

6 Mikro-podsumowanie

Polskie „się” we francuskim odmienia się przez osoby: me / te / se / nous / vous / se i zawsze stoi PRZED czasownikiem. W Passé Composé czasowniki zwrotne biorą être — nigdy avoir. Gdy tworzysz zwrotne zdanie, wracaj do lewo, w. 2–8, kolumna „zwrotny”.

Następnie: rozdział 44 — Futur Proche, bliska przyszłość z aller + bezokolicznik.