Negacja we francuskim (ne/pas i inne)

Negacja w języku francuskim nie jest specjalnie trudna, ale warto zebrać w jednym miejscu wszystko to, co warto na ten temat wiedzieć.

Klasyczna negacja będzie składała się z dwóch elementów (ne … pas) otaczających grupę czasownika (z uwzględnieniem tego, że jednosylabowiec ne może ulegać elizji) :

  • Je ne parle pas chinois.
  • Nous ne nous levons pas de bonne heure.
  • Vous n’en voulez pas.

We wszystkich czasach złożonych należy pilnować pozycji czasownika i nie próbować instalować negacji wokół imiesłowu :

  • Je n’ai pas lu ce livre.
  • Elle n’est pas venue au cinema.
  • Vous ne vous êtes pas promené au bord de la mer.

Prawdziwy dylemat może pojawić się gdy w zdaniu rzeczywiście pojawi się więcej czasowników. Wtedy trzeba zadecydować która z czynności ma być zanegowana :

  • Je ne peux pas travailler. (zanegowane peux)
  • Je peux ne pas travailler. (zanegowane travailler)

Jak widać z powyższego przykładu, negacja otacza czasownik odmieniany peux, ale poprzedza bezokolicznik travailler. O tym ostatnim układzie warto pamiętać gdy potrzebujemy zanegować czasownik który z jakiegoś powodu nie będzie odmieniony.

W przypadku pytań z inwersją, negacja jest zamykana umieszczeniem pas w pierwsze wolne miejsce, czyli po zestawie orzeczenie-podmiot (obowiązkowy myślnik broni przed instalacją pas zbyt wcześnie) : Ne vient-il pas demain?

Dodatkowe informacje :

W języku literackim/starannym dopuszczalne jest usunięcie pas przy :

  • czasownikach cesser, pouvoir i savoir.
  • czasownikach avoir, savoir i pouvoir gdy później znajdziemy que i bezokolicznik.

Na codzień w mowie potocznej Francuzi opuszczają ne nie zważając na to, że nadal jest to traktowane jako błąd gramatyczny. Robią to jednak w zasadzie jedynie przy klasycznej negacji ne … pas.

Gdy negujemy wyrażenie nie zawierające żadnego czasownika stosujemy samo pas :

  • Qui veut rester plus longtemps aujourd’hui?
  • Pas moi!

Inne typy negacji :

ne … plus – już coś się nie dzieje.

Je ne travaille plus au bureau. – Ja nie pracuję już w biurze.

 

ne … rien – …niczego.

  • Je ne vois rien. – Ja nie widzę niczego
  • Rien n’est facile a l’ecole. Nic nie jest łatwe w szkole. (Rien jako podmiot)
  • Il n’a besoin de rien – On nie ma potrzeby niczego. (Rien jako dopełnienie dalsze)

 

ne … personne – …nikogo.

  • Je ne connais personne. – Ja nie znam nikogo.
  • Personne ne travaille. – Nikt nie pracuje. (Personne jako podmiot)
  • Il ne parle avec personne. – On nie pracuje z nikim. (Personne jako dopełnienie dalsze)
  • Elle n‚a vu personne. – Ona nie widziała nikogo. (Uwaga na pozycję personne w czasach złożonych, dopiero po imiesłowie)

 

ne … nulle part – …nigdzie

  • Il ne travaille nulle part. – On nie pracuje nigdzie.
  • Il n’est allé nulle part – On nie poszedł nigdzie.  (Uwaga na pozycję nulle part w czasach złożonych, dopiero po imiesłowie)

ne … jamais – …nigdy

Je ne fume jamais. – Ja nie palę nigdy.

 

ne … aucun – …żadnego (forma żeńska aucune)

  • Je ne connais aucun golfiste. – Nie znam żadnego golfisty.
  • Aucune poule ne sais voler. – Żadna kura nie potrafi latać (Aucun jako element podmiotu)
  • Je ne travaille avec aucun plombier. Nie pracuję z żadnym hydraulikiem. (Aucun jako element dopełnienia dalszego)
  • Vous n’avez vu aucun OVNI. Wy nie widzieliście żadnego UFO. (Uwaga na pozycję aucun w czasach złożonych, dopiero po imiesłowie)

 

ne … guère – … prawie nie

Tu ne t’efforces guère. Ty prawie się nie wysilasz.

 

ne … point – Równoważne z „pas” ale w rejestrze formalnym.

 

ne … que – Po polsku forma przestaje być negacją, a oznacza „tylko”

Il ne parle que français. = Il parle seulement français.