Zaskakujący paradoks czasowników z „être”.

Moi uczniowie często się dziwią, gdy im mówię, że większość czasowników ze słynnej listy „être w passé composé” działa również z „avoir”, gdy tylko użyje się danej czynności w sposób przechodni. Ale że co? Jak to „z avoir”? Co to jest ten „układ przechodni”?

Ano sytuacja wygląda następująco :

Podczas nauki francuskiego przychodzi taki moment, gdy człowiek poznaje czas zwany Passé Composé, czyli przeszły złożony, który nie dość że nie jest jedynym czasem złożonym w tym języku, to jest jak wszystkie czasy złożone we francuskim czasem dokonanym. Przy okazji tej nauki odkrywa zasady doboru czasownika posiłkowego. Standardowo avoir, chyba że mamy czasownik ruchu, zmiany stanu, lub zwrotny. Tyle, że to nie do końca prawda.

Je suis monté sur le toit et j’ai monté l’antenne.

Co tu się właśnie stało??

„Wszedłem na dach i zamontowałem antenę.” Ten sam imiesłów od tego samego czasownika. Raz z être, a raz z avoir.

Niektórzy uczniowie w tym momencie mają ochotę to wszystko rzucić i wyjechać w Bieszczady, ale spokojnie… jeszcze nie teraz…

To wszystko da się spokojnie wytłumaczyć. A mianowicie jest tak, że czasowniki występują w trzech schematach działania :

  • Przechodnie – musi działać na coś lub kogoś (Elle mange les frites).
  • Nieprzechodnie – nie działa na nic, albo działa z automatu na podmiot (Elle vient).

Niektóre czasowniki mogą być użyte w oba sposoby, tzn nieprzechodni gdy w zdaniu nie będzie dopełnienia, i przechodni gdy dopełnienie będzie :

  • Elle sort.
  • Elle sort sa moto.

Z kolei w czasach złożonych czasownik posiłkowy être występuje gdy czynność działa na podmiocie a więc :

  1. Gdy układ zdania jest nieprzechodni z czasownikami, które z automatu działają na podmiocie (słynna lista czasowników ruchu i zmiany stanu).
  2. Gdy czynność zostanie zawrócona na podmiot zaimkiem zwrotnym.

Stąd też mamy :

  • Ad 1. Elle est sortie.
  • Ad 2. Elle s’est lavée.

Ale te same imiesłowy mogą też być użyte w układzie przechodnim :

  • Ad 1. Elle a sorti sa moto.
  • Ad 2. Elle a lavée sa moto.

Największy szok i niedowierzanie jednak dopiero, gdy mówię im, że po francusku można „spaść coś”, (co oczywiście również później wiąże się z użyciem avoir w PC). Nie jest to może popularny sposób używania tego czasownika, ale proszę, wielkimi tłustymi literami :

http://www.lemonde.fr/livres/article/2017/12/17/beaux-livres-street-art-invader-tombe-le-masque_5230967_3260.html?utm_term=Autofeed&utm_campaign=Echobox&utm_medium=Social&utm_source=Facebook#link_time=1513507289

7 magicznych czasowników aby wyrazić prawie wszystko.

Pewne czasowniki są ważniejsze niż inne, a w pierwsze kolejności trzeba nauczyć się tych, które są niezbędne lub wyjątkowo przydatne do tego, by zwiększyć naszą komunikatywność. Poniższa tabelka pokazuje 7 najczęściej stosowanych i najprzydatniejszych czasowników :

7 czasownikow
7 najważniejszych czasowników które ułatwiają budowanie zdań we francuskim

 

Czasowniki avoir i être poza swoimi niewątpliwie często stosowanymi nominalnymi znaczeniami są też stosowane we wszystkich czasach złożony jako czasowniki posiłkowe : je suis allé au stade, j’ai vu le match.

Czasownik aller jest stosowany tak samo uniwersalnie jak i angielski „to go”, a więc bez względu na sposób przemieszczania się (czy to pieszo, samochodem, rowerem czy czymkolwiek innym). Jest też oczywiście nieodłącznym składnikiem bardzo popularnego zwrotu il y a. Oprócz tego bierze udział w tworzeniu konstrukcji futur proche która jest bardzo popularnym sposobem wyrażania czynności dotyczących przyszłości : Je vais partir en vacances en juin.

Venir jest przydatny w swoim dosłownym znaczeniu, ale jeszcze więcej można z niego wyciągnąć gdy użyje sie w połączeniu z kolejnym czasownikiem. Powstaje wtedy konstrukcja passé récent (też nazywana passé immediat) która posłuży nam do wyrażenia bezpośredniej przeszłości (bez korzystania z żadnego prawdziwego czasu innego niż teraźniejszy) : Je viens se sortir de chez moi.

Devoir, vouloir, pouvoir to klasyczne przykłady czasowników modalnych, które wręcz stworzone są do tego, żeby po nich podpiąć kolejny czasownik, umożliwiając tym samym wyrażenie dowolnej czynności bez konieczności odmieniania czasownika odpowiedzialnego za rzeczoną czynność.

  • Tu as fini son repas.
  • Elle est venue a la fête
  • Il y a un bus dans 5 minutes.
  • Je vais réussir
  • Tu viens de m’interrompre 
  • Elle doit venir.
  • Nous voulons chanter.
  • Vous pouvez manger.

Wszystkie powyższe zdania powstały bez znajomości odmiany czasownika spoza magicznej 7-ki. To wszystko składane się na to, że nawet jeśli nie można powiedzieć, że są to jedyne czasowniki których warto się nauczyć, to z pewnością ich biegła znajomość w olbrzymi sposób zwiększa potencjał komunikacyjny.

Przyimki ściągnięte o których milczą podręczniki

Podczas nauki francuskiego na pewnym etapie pada hasło : przyimki ściągnięte. Cztery tajemnicze słówka : au, aux, de, des. Ale to nie wszystkie…

Poniżej możemy zobaczyć pełną listę :

Przyimki ściągnięte
Pełna lista przyimków ściągniętych

Okazuje się, że sytuacji, gdy zamiast przyimka i rodzajnika jest tylko jeden element jest nie 4, ale 8. Albowiem gdy przyimek de spotka rodzajnik des, du, de la lub de l’ na placu boju zostaje samo de. Jest to wprowadzone oczywiście ze względów fonetycznych, aby uniknąć tego, by język brzmiał jak jąkanie się.

Przykłady :

L’école de des langues. [de + des]

J’ai besoin de du temps. [de + du]

Il boit un peu de de la bière. [de + de la]

Ale za to podobne zdanie, tylko z rodzajnikiem określonym, będzie wyglądało tak :

Il a bu beaucoup de la bière que nous avons achetée. [de + la]

Reasumując : przyimki ściągnięte są konieczne do poprawnego używania języka francuskiego, a poznanie jak przyimki à i de zachowują się w obecności KAŻDEGO z rodzajników bardzo rozjaśnia wiele kwestii w których pozornie rodzajnik miałby znikać (np. wyrażenia ilościowe).

Ile jest czasów w języku francuskim?

Często uczniowie zadają mi pytanie : ile jest czasów w języku francuskim? Jest to jak najbardziej zasadne pytanie, zważywszy, że trzeba będzie je opanować aby móc porozumiewać się z frankofonami na porównywalnej stopie.

Popularne strony internetowe oferujące nam spisy odmian wszelkich francuskich czasowników oferują nam w sumie 24 sposoby odmiany rozłożone na 7 różnych trybów. Do tego nauczyciele często jednym tchem dodają futur proche, passé récent oraz présent progressif (których zaliczanie do „czasów” jest bardzo dyskusyjne i nadmiernie ograniczające, ale o tym później). Przy takim ujęciu sprawy otrzymujemy imponującą listę na której będzie 27 pozycji.

Ale to nie wszystko. Istnieje we francuskim coś, co nazywamy temps surcomposé (czas nadzłożony). Czas nadzłożony powstanie, gdy weźmiemy dowolny z 12 czasów złożonych, i jego czasownik posiłkowy odmienimy również w czasie złożonym. Jest to część gramatyki przeważnie pomijana przez podręczniki do języka dla obcokrajowców, ale  tym niemniej istniejąca we francuskim programie nauczania w szkołach, obecna w literaturze i w mowie co niektórych bardziej oczytanych Francuzów. Dodanie czasów nadzłożonych daje nam kolejne 12 czasów, które występują we francuskim.

Lista tym samym urośnie do, bagatela, 39 różnych form!

Czy znaczy to, że przed osobą uczącą się języka francuskiego leży zadanie nauczenia się aż tylu czasów? Nic podobnego.

Na codzień korzysta się z teraźniejszego, 2 czasów przeszłych (passé composé i imparfait), czasu przyszłego (futur simple). Od czasu do czasu zdarza się potrzeba użycia conditionnel présent, futur antérieur czy subjonctif présent. 7 czasów/trybów. Relatywnie rzadkie są sytuacje gdy dochodzą do tego jeszcze inne formy odmiany.

Co więcej, okazuje sie, że do zbudowania tychże 7 czasów potrzebujemy niecałych 4. Albowiem :

  1. Présent
  2. Imparfait
  3. Futur simple
  4. Passé composé = Présent + Participe Passé
  5. Futur antérieur = Futur simple + Participe Passé
  6. Conditionnel = [futur simple + imparfait] (rdzeń + końcówki)
  7. Subjonctif bazuje na présent i imparfait

Tak więc do pełnej komunikatywności potrzeba zaledwie 3 czasów prostych i imiesłowu Participe Passé.

Krzepiąca wiadomość, n’est-ce pas? Ale ktoś mógłby zapytać jeszcze „co z futur proche, passé récent i présent progressif?” No właśnie. Są to konstrukcje czasopodobne opierające swoje istnienie o dobór 2 czasowników. Pierwszy jest ściśle zdefiniowany (odpowiednio aller, venir i etre), drugi natomiast będzie zawsze bezokolicznikiem czasownika którego czynność chcemy wyrazić. Daje nam to konstrukcje które pośrednio wyrażają coś innego niż normalnie zakładałby czas gramatyczny użyty w zdaniu.

Zdanie „Je vais manger le petit-déjeuner” korzysta tylko i wyłącznie z czasu présent, ale rozumiemy, że czynność manger jeszcze się nie dzieje w tym momencie. Ale skoro użyto tu czasu teraźniejszego, to czy możemy użyć innego? Okazuje się że tak. Przewaga konstrukcji czasopodobnych nad czasami jest to, że możemy dość swobodnie je przenosić w przód i w tył.

  1. Aujourd’hui, je vais manger le petit-déjeuner à 7h.
  2. Hier à 7:00, j’allais manger le petit-déjeuner.

Zdanie 1 korzysta z présent, podczas gdy zdanie 2 mówi to przyszłości z punktu widzenia wczorajszego dnia. Gdyby futur proche było stricte czasem, taki trik byłby nie do wykonania. Natomiast jest to bardzo częsty zabieg w języku mówionym wśród Francuzów. To samo dzieje się dla innych konstrukcji czasopodobnych.

Reasumując : 

  • Należy wykuć czasy présent, imparfait, futur simple oraz imiesłowy participe passé.
  • Należy skupić 100% swojej uwagi na czasownikach biorących udział w tworzeniu czasów złożonych i konstrukcji czasopodobnych (avoir, etre, aller i venir).
  • Z takich „klocków” można zbudować ponad 95% tego, czego używa się w codziennej komunikacji. Jest to więc odpowiednia baza do dalszego szlifowania języka poprzez praktykę.
  • Na pytanie „ile jest czasów w języku francuskim?” można odpowiedzieć sugestią, że jest to źle zadane pytanie. Ważne ile czasów się wykorzystuje, a jeszcze ważniejsze jest to, ile trzeba znać aby zbudować te potrzebne.

Do czego może nam się przydać zaimek akcentowany

Zaimek akcentowany. Z uwagi na szerokość jego stosowania doczekał się w polskich podręcznikach do nauki francuskiego wielu różnych nazw :

  • zaimek akcentowany
  • zaimek toniczny
  • zaimek mocny
  • zaimek osobowo-przedmiotowy
  • zaimek przedmiotowy

Tworzy to pole do ogromnych nieporozumień i frustracji, ponieważ wiele osób jest święcie przekonana, że są to różne serie zaimków, podczas gdy jest to wciąż jedna i tak sama kategoria, tylko odmiennie nazywana.

Do czego służy zaimek akcentowany? Jego generalną rolą jest reprezentowanie osób w dowolny sposób w zdaniu, z wyjątkiem podmiotów (do podmiotów mamy zaimek podmiotowy).

  • Le médecin habite à l’hôtel.
  • Le beau blond habite à l’hôtel.
  • Marc habite à l’hôtel.
  • Il habite à l’hôtel.

W każdym z powyższych zdań podmiot został wyrażony inaczej, a na koniec został zastąpiony zaimkiem podmiotowym. Spróbujmy wykonać ten sam zabieg zrobić na dopełnieniu :

  • J’habite chez le médecin.
  • J’habite chez le beau blond.
  • J’habite chez Marc.
  • J’habite chez il lui.

Możemy równie swobodnie wyrazić osobę będącą dopełnieniem, ale nie możemy jej zastąpić jak poprzednio zaimkiem podmiotowym il, musimy użyć do tego zaimka akcentowanego lui.

zaimek akcentowany
Zaimki osobowe – podmiotowe, oraz zaimki akcentowane, zaimki toniczne, zaimki mocne, zaimki przedmiotowe.

Ciekawostką jest to, że o ile dopełnienia nie można zastąpić zaimkiem podmiotowym, to można podmiot wyrazić drugi raz w jednej wypowiedzi (poza główną strukturą zdania) za pomocą właśnie zaimka akcentowanego. Widać to na przykład w tabelce powyżej przy zdaniach po prawej. Zaimek akcentowany wyprowadzony na sam początek pozwala nam w mowie wyraźnie przekazać, czy podmiotem jest pojedyncze il czy mnogie ils. Bez tego zdania brzmiały identycznie.

Inną motywacją do zareprezentowania w zdaniu podmiotu dwukrotnie będzie chęć podniesienia rangi samego podmiotu, lub ścisłego ograniczenia działania wyłącznie do podmiotu. Np :

Toi, tu ne travailles pas bien. (Ty, ty nie pracujesz dobrze).

Można też za pomocą zaimków akcentowanych wyszczególnić kto się kryje pod zaimkiem podmiotowym, ponieważ sam zaimek podmiotowy w danym zdaniu składowany może być tylko jeden :

Toi et moi, nous allons au cinema demain. (Ty i ja, my idziemy do kina jutro).

Tu et je allons au cinema. <- dawanie 2 lub więcej zaimków podmiotowych w zdaniu jest niepoprawne.

Ciekawostki słowne (najwięcej nie czytanych liter w słowie)

  1. Najdłuższym palindromem języka francuskiego est « ressasser » (wracać po wielokroć do rozważania tej samej sprawy). Można go więc przeczytać obu kierunkach (od lewej do prawej i od prawej do lewej).
  2. « Squelette » jest jedynym męskim słowem kończącym się na « -ette ».
  3. « Institutionnalisation » jest najdłuższym słowem nie zawierającym litery « e ».
  4. Anagramem słowa « guérison » (gojenie) jest « soigneur » (leczący). I vice versa.
  5. « Où » jest jedynym słowem z « u » z akcentem z lewo. Dla możliwości napisania tego jednego słowa stworzono osobny klawisz na francuskich klawiaturach.
  6. « Délice », « amour » i « orgue » mają tę właściwość, że są rodzaju męskiego, ale stają się żeńskie w formie mnogiej.
  7. « Oiseaux » jest najdłuższym słowem w którym żadna z liter nie jest czytana tak jak brzmi w alfabecie : [o], [i], [s], [e], [a], [u], [x].
  8. « Aient » jest słowem z najgorszym stosunkiem liter pisanych do dźwięków w wymowie (5:1).

Negacja we francuskim (ne/pas i inne)

Negacja w języku francuskim nie jest specjalnie trudna, ale warto zebrać w jednym miejscu wszystko to, co warto na ten temat wiedzieć.

Klasyczna negacja będzie składała się z dwóch elementów (ne … pas) otaczających grupę czasownika (z uwzględnieniem tego, że jednosylabowiec ne może ulegać elizji) :

  • Je ne parle pas chinois.
  • Nous ne nous levons pas de bonne heure.
  • Vous n’en voulez pas.

We wszystkich czasach złożonych należy pilnować pozycji czasownika i nie próbować instalować negacji wokół imiesłowu :

  • Je n’ai pas lu ce livre.
  • Elle n’est pas venue au cinema.
  • Vous ne vous êtes pas promené au bord de la mer.

Prawdziwy dylemat może pojawić się gdy w zdaniu rzeczywiście pojawi się więcej czasowników. Wtedy trzeba zadecydować która z czynności ma być zanegowana :

  • Je ne peux pas travailler. (zanegowane peux)
  • Je peux ne pas travailler. (zanegowane travailler)

Jak widać z powyższego przykładu, negacja otacza czasownik odmieniany peux, ale poprzedza bezokolicznik travailler. O tym ostatnim układzie warto pamiętać gdy potrzebujemy zanegować czasownik który z jakiegoś powodu nie będzie odmieniony.

W przypadku pytań z inwersją, negacja jest zamykana umieszczeniem pas w pierwsze wolne miejsce, czyli po zestawie orzeczenie-podmiot (obowiązkowy myślnik broni przed instalacją pas zbyt wcześnie) : Ne vient-il pas demain?

Dodatkowe informacje :

W języku literackim/starannym dopuszczalne jest usunięcie pas przy :

  • czasownikach cesser, pouvoir i savoir.
  • czasownikach avoir, savoir i pouvoir gdy później znajdziemy que i bezokolicznik.

Na codzień w mowie potocznej Francuzi opuszczają ne nie zważając na to, że nadal jest to traktowane jako błąd gramatyczny. Robią to jednak w zasadzie jedynie przy klasycznej negacji ne … pas.

Gdy negujemy wyrażenie nie zawierające żadnego czasownika stosujemy samo pas :

  • Qui veut rester plus longtemps aujourd’hui?
  • Pas moi!

Inne typy negacji :

ne … plus – już coś się nie dzieje.

Je ne travaille plus au bureau. – Ja nie pracuję już w biurze.

 

ne … rien – …niczego.

  • Je ne vois rien. – Ja nie widzę niczego
  • Rien n’est facile a l’ecole. Nic nie jest łatwe w szkole. (Rien jako podmiot)
  • Il n’a besoin de rien – On nie ma potrzeby niczego. (Rien jako dopełnienie dalsze)

 

ne … personne – …nikogo.

  • Je ne connais personne. – Ja nie znam nikogo.
  • Personne ne travaille. – Nikt nie pracuje. (Personne jako podmiot)
  • Il ne parle avec personne. – On nie pracuje z nikim. (Personne jako dopełnienie dalsze)
  • Elle n‚a vu personne. – Ona nie widziała nikogo. (Uwaga na pozycję personne w czasach złożonych, dopiero po imiesłowie)

 

ne … nulle part – …nigdzie

  • Il ne travaille nulle part. – On nie pracuje nigdzie.
  • Il n’est allé nulle part – On nie poszedł nigdzie.  (Uwaga na pozycję nulle part w czasach złożonych, dopiero po imiesłowie)

ne … jamais – …nigdy

Je ne fume jamais. – Ja nie palę nigdy.

 

ne … aucun – …żadnego (forma żeńska aucune)

  • Je ne connais aucun golfiste. – Nie znam żadnego golfisty.
  • Aucune poule ne sais voler. – Żadna kura nie potrafi latać (Aucun jako element podmiotu)
  • Je ne travaille avec aucun plombier. Nie pracuję z żadnym hydraulikiem. (Aucun jako element dopełnienia dalszego)
  • Vous n’avez vu aucun OVNI. Wy nie widzieliście żadnego UFO. (Uwaga na pozycję aucun w czasach złożonych, dopiero po imiesłowie)

 

ne … guère – … prawie nie

Tu ne t’efforces guère. Ty prawie się nie wysilasz.

 

ne … point – Równoważne z „pas” ale w rejestrze formalnym.

 

ne … que – Po polsku forma przestaje być negacją, a oznacza „tylko”

Il ne parle que français. = Il parle seulement français.

 

Co oznacza zwrot „est-ce que”?

Większość nauczycieli francuskiego w Polsce mówi, że „est-ce que” tłumaczy się jako „czy”. Niestety nie ma to zbyt wiele wspólnego z prawdą.

We francuskim są 3 style zadawanie pytań, obowiązujące zarówno dla pytań zamkniętych jak i otwartych (inaczej też zwanych ogólnych lub szczegółowych).

  1. Vous parlez français?
  2. Est-ce que vous parlez français?
  3. Parlez-vous français?

Wszystkie 3 wersje mają dokładnie to samo znaczenie werbalne, przetłumaczymy je więc dokładnie tak samo na język polski. Dodanie „czy” na początek pytania zamkniętego w języku polskim wydaje się naturalne, i przyrównanie tego do francuskiego „esky” nasuwa się samo. Ale co jeśli pytanie brzmiałoby :

  1. Pourquoi vous parlez français?
  2. Pourquoi est-ce que vous parlez français?
  3. Pourquoi parlez-vous français?

Teoria o interpretowaniu „esky” jako „czy” nagle się załamuje pod ciężarem struktury :

[WYRAŻENIE PYTAJĄCE] est-ce que  [GŁÓWNA CZĘŚĆ ZDANIA] ?

Operator „est-ce que” (lub „est-ce qui” przy braku podmiotu w zdaniu) służy głównie zapewnieniu w sposób werbalnie słyszalny, że zdanie jest pytaniem a nie stwierdzeniem (ryzyko takiej pomyłki istnieje w przypadku pytań w stylu intonacyjnym jak np „vous parlez français?”. Ma też pewny wydźwięk stylistyczny, ponieważ pytania w stylu intonacyjnym generalnie kojarzą się z bardzo nieformalnym językiem, a dodanie „est-ce que” może być dobrą odskocznią od takiego sposobu postrzegania danej wypowiedzi (nie brnąć jednakże aż do pytań z inwersją, które są znacznie bardziej formalne i czasami dość trudne w konstrukcji.

W tym miejscu należy też rozgromić inny mit pielęgnowany przez nauczycieli :

„qu’est-ce que” nie jest żadnym „zwrotem”!

Jest to nic innego jak wyrażenie pytające „Que” (Co) po którym ze względów stylistycznych umieszczono operator „est-ce que”. Dwie. Zupełnie. Niezależne. Rzeczy.

Dlaczego zatem nadal kultywowane jest powtarzanie błędnych informacji na temat konstrukcji pytań, mimo że nawet PONS już ogarnia o co chodzi? Tego stwierdzić nie jestem w stanie, ale z pewnością wpisuje się w szerszą obserwację dotyczy programów nauczania języka francuskiego ogółem. Podawanie uproszczeń od której jest następnie sporo wyjątków ułatwia pracę nauczycieli, zwłaszcza gdy większość podręczników podpiera ten sposób sprzedawania wiedzy. Niestety odbywa się to kosztem długotrwałej frustracji uczniów, ale to jest temat na zupełnie inny artykuł.

 

Liczebniki we francuskim

Ah, liczebniki… Język francuski jest powszechnie znany z tego, że ma dość szczególnie rozwiązaną sprawę liczebników. Do dziś jest to część języka która pozostaje nie do końca uregulowana, i jak to sami Francuzi mawiają „w trakcie przekształcania”. Do dziś nie są na przykład używane liczebniki 70, 80 i 90. Są one za to klejone z kombinacji niższych liczb :

70 = 60 + 10

80 = 4 x 20

90 = 4 x 20 + 10

Na pierwszy rzut oka jest to dość szokujące, ale po pewnym czasie staje się całkowicie naturalne.  Cały zakres do 99 idzie jak widać w tabelce poniżej :

Liczebniki po francusku
Liczebniki po francusku

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, że :

  1. W liczebnikach litera „x” brzmi i zachowuje się jak „s”.
  2. W liczebnikach 21, 31, 41, 51, 61, 71 mamy spójnik „et”.
  3. W serii 21-29 w słowie „vingt” zawsze musi być słychać „t”.
  4. W serii 81+ w słowie „vingt” nigdy nie słyszymy „t”.
  5. Po liczebnikach kończących się na „un”, „deux” lub „trois” obowiązuje nas zasada liaison gdy następne słowo zaczyna się od samomogłoski lub niemego „h”.
  6. Najtrudniejszym w zapamiętaniu jest liczebnik 15. Jest to prawdopodobnie dlatego, że nie jest podobny do żadnego innego.
  7. Należy być bardzo ostrożnym by poprawnie wymawiać liczebniki 2 i 12, zwłaszcza w połączeniu ze słowami zaczynającymi się od samogłosek (2 euros i 12 euros musi zauważalnie różnić się w wymowie, i jest to jak to mówią, różnica która nie chodzi piechotą).

Warto podkreślić, że są to tylko liczebniki główne (nie porządkowe „pierwszy, drugi, trzeci…). Te ostatnie są jednak dużo rzadziej stosowane niż w polskim, albowiem do większości rzeczy stosuje się mimo wszystko liczebniki główne. Godziny są numerowane liczebnikami głównymi. Inne obiekty dni, lata, imiona tytułowe będą korzystały z liczebników głównych, z wyjątkiem liczebnika jeden (który będzie zastępowany liczebnikiem porządkowym „pierwszy”).

Co jest jeszcze inaczej niż w języku polskim? Jest tylko jedna liczba mnoga (nie ma sytuacji takich jak „2 stoły, 5 stołów„).